نام علمی: Crocodylus palustris
نام انگلیسی: Marsh Crocodile
تولیدمثل
این حیوان تخمگذار است. فصل جفتگیری گاندوها در اسفندماه و زمان تخمگذاری آنها در اردیبهشت تا خرداد ماه است. مادهها بین ۲۵ تا ۳۰ تخم (در مواردی بین ۱۰ تا ۵۰ تخم در لانه دیدهشده) داخل حفرههای زیرزمینی میگذارند. تعیین جنسیت در بچه گاندو تا زمان خارج شدن از تخم وابسته به دما است.
تغذیه
گاندوها خزندگانی همهچیزخوارند؛ عمدتاً از ماهیها، پرندگان و دامهای اهلی تغذیه میکنند.
وضعیت حفاظتی
وضعیت حفاظتی گاندوها در جهان آسیبپذیر و در ایران در خطر انقراض است.
زیستگاه
زیستگاههای این حیوان، رودخانهها، آبگیرها، تالابها، دریاچهها و سدها هستند. این حیوان در کشورهای هند، بنگلادش، نپال، پاکستان، ایران، سریلانکا و برمه زندگی میکند.
پراکنش در ایران: این حیوان در رودخانه کاجو، رودخانه سرباز و رودخانه نهنگ در استان سیستان و بلوچستان زندگی میکند.
مشخصات ظاهری
گاندوها پوزهی پَهنی دارند. در هر طرف فک بالایی گاندوها ۱۹ دندان و در هر طرف فک پایینی ۱۵ دندان قرار گرفته است. پوشش گاندوها از پولکهای شکمی به رنگ روشن تا کرم است. گاندوها در دست ۵ انگشت و در پا ۴ انگشت دارند. بین انگشتهای گاندوها نیمپردهای وجود دارد که به حیوان در زمان شنا کمک زیادی میکند. از سازگاریهای بارز این گونه، وجود پوشش شفاف (پلک مانند) روی چشمهاست که در زمان شنا همانند عینک غواصی به گاندو این امکان را میدهد تا زیر آب دید بهتری داشته باشد. طول مادهها تا ۲٫۵ متر میرسد و طول نرها بیش از ۳ متر است. بینی این حیوان دارای درپوشهای حفاظتی برای جلوگیری از ورود آب در زمان شنا است. در اطراف بدن این حیوان سلولهای حسی بسیار قوی وجود دارد که این امکان را برای این گونه مهیا میکند تا کوچکترین ارتعاش را در آب حس کند، و حتی از این طریق اندازه و فاصله طُعمه را تشخیص میدهد.
عادت و رفتار
گاندوها عمدتاً در روز در داخل برکه به استراحت مشغول هستند و در طول شب از برکهها خارج میشوند و به دنبال منابع غذایی میگردند.
علت انقراض
امروزه بهدلیل وجود سدهای نسبتاً بزرگ در رودخانههای سرباز و کاجو، ارتباط ژِنی بین افراد این گونه در جمعیتهای موجود به حداقل رسیده است. از طرفی، توسعه زمینهای کشاورزی در رودخانههای مذکور و کشت محصولات پُرمصرف در این ناحیه، به مشکلات حفاظت از این گونه باارزش افزوده است.
